قونايەۆتىڭ ومىرىندە 2 سانىنىڭ قانداي قۇپياسى بار؟

قونايەۆتىڭ ومىرىندە 2 سانىنىڭ قانداي قۇپياسى بار؟
Ⓒاشىق دەرەككوز

بۇگىن 12 قاڭتار-دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قونايەۆتىڭ تۋعان كۇنى. «كورنەكتى تۇلعالار ءوز ەلىنىڭ نە باعىنا نە سورىنا تۋادى»، — دەيدى ەسكى ماقالدا. قازاقتىڭ قاراپايىم قونايەۆى-قۇت قونعان ەلدىڭ كوسەگەسىن كوگەرتۋدى قىزمەتتىك بورىشى ەتكەن قايراتكەر رەتىندە ەل ەسىندە قالعان ەڭسەلى تۇلعا. وقىرمان نازارىنا  Qamshy. kz اقپارات اگەنتتىگى قاڭتاردا تۋعان قايسار تۇلعا تۋرالى قىزىقتى دەرەكتەر ۇسىنادى.

قونايەۆتىڭ ومىرىندە 2 سانىنىڭ قانداي قۇپياسى بار؟

دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قونايەۆتىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىندە 2 سانى تىلسىم سىرىن بۇگىپ جاتقانداي. ول 1912 جىلى 12 قاڭتاردا دۇنيەگە كەلدى. 82 جاسىندا 22 تامىز كۇنى ومىردەن وزدى. 1942-1952 جىلدارى-قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت ەتتى.     1972 جانە 1982 جىلدارى سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتاندى. 200 شارشى مەترلىك شاعىن پاتەردە 20 جىلدان استام ۋاقىت تۇردى. بۇگىندە سول ءۇي قونايەۆ اتىنداعى مۇراجايعا اينالدى. 1992 جىلى الماتىدا حالىقارالىق قونايەۆ قورى قۇرىلدى.

قونايەۆتىڭ الماتىعا قوسقان ۇلەسى

دىنمۇحامەد قونايەۆ ەل باسقارعان تۇستا الماتى قالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ عيماراتى، وقۋشىلار سارايى، رەسپۋبليكا سارايى، سپورت جانە مادەنيەت سارايى، "مەدەۋ" سپورت كەشەنى، ۇلتتىق كىتاپحانا، تسيرك عيماراتى، اۆتو، اەرو جانە تەمىر جول ۆوكزالدارى، "الماتى"، "دوستىق"، "قازاقستان" قوناقۇيلەرى عيماراتىنىڭ سالىنۋىنا مۇرىندىق بولدى. الماتىدا 12 ىقشاماۋدانى اشىلدى. 1967 جىلدىڭ كۇزىندە "الماتينكا" وزەنىنىڭ جاعالاۋىنداعى جارتاسقا زاريادتار قويىلىپ، قولدان جارىلىس جاسالدى. ءسويتىپ، سەلدەن قورعايتىن بوگەتتىڭ نەگىزى قالاندى. 1973 جىلى اراعا ۋاقىت سالىپ ەكى دۇركىن سوققان الاپات سەلگە وسى بوگەت توسقاۋىل بولدى.

ەل باسقارعان تۇستاعى ەرەكشەلىكتەرى

دىنمۇحامەد احمەت ۇلى بيلىكتە بولعاندا ەلىمىزدە 43 قالا، 68 جۇمىسشىلار كەنتى پايدا بولعان.

قونايەۆتان سۇحبات الا الماي كەتكەن جۋرناليستەردىڭ قاتارىندا BBC، Washington Post سىندى اقپارات قۇرالدارىنىڭ تىلشىلەرى بار. ول جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋگە قارسىلىق بىلدىرمەگەن، الايدا سول جىلدارى بيلىك وكىلدەرى سۇحباتقا كەدەرگى جاساعان. بۇل تۋرالى قونايەۆتىڭ ءوزى 80 جىلدىق مەرەيتويى كەزىندەگى سۇحباتىندا  ايتتى.

سونداي-اق قونايەۆ "اكادەميك" دارەجەسى ءۇشىن تولەنەتىن تولەماقىدان باس تارتىپ، ونى بالالار ءۇيى مەن جاس عالىمدارعا بەرىپ وتىرعان.

1962 جىلى قونايەۆ پاۆلوداردىڭ اتاۋىن حرۋششيەۆوگراد دەپ وزگەرتۋگە ۇسىنىس جاساعاندارعا قارسىلىق ءبىلدىردى. ول وسى جايتتان كەيىن ماسكەۋگە تانىلدى. الپىسىنشى جىلداردىڭ باسىندا حرۋششيەۆ قازاق سوۆەتتىك سوتسياليستىك رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسىن اقمولاعا كوشىرۋدى جانە ونىڭ اتاۋىن تسەلينوگراد دەپ وزگەرتۋدى ويلادى. قونايەۆ وعان قارسى تۇرىپ، الماتىنىڭ ستاتۋسىن ساقتاپ قالدى.

قازاقستان ونەركاسىپتىك وندىرىستە-8، 9 ەسە، اۋىل شارۋاشىلىعىندا-6، 2 ەسە، قۇرىلىس سالاسىندا-68 ەسە، حالىق سانى جونىنەن-2، 5 ەسە ءوستى.

قازىرگى ابىلاي حان-بوگەنباي باتىر داڭعىلدارىنىڭ قيىلىسىنداعى ءۇش قاباتتى ۇيدە تۇرعان قونايەۆتىڭ تاڭەرتەڭ ۇكىمەت ۇيىندەگى جۇمىسىنا جاياۋ اياڭداپ بارا جاتقانىن حالىق ءجيى كورگەن.

1986 جىلى 16 جەلتوقسانداعى قازاقستاننىڭ كپ وك قونايەۆتى قازاقستاننىڭ كپ وك ءبىرىنشى حاتشىسى قىزمەتىنەن بوساتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان پلەنۋمى 18 مينۋتقا عانا سوزىلعان.

قونايەۆتىڭ قايراتكەرلىگى

دىنمۇحامەد قونايەۆ ونەر مەن مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىنە قولداۋ كورسەتكەن. مىسالى، 1965 جىلى جازۋشى ءسابيت مۇقانوۆ دىنمۇحامەد احمەتۇلىنا باسپانا كەرەكتىگى تۋرالى حات جازىپ، 5 بولمەلى پاتەر الادى. وسى جىلدارى قونايەۆ قازاقستاننىڭ حالىق سۋرەتشىسى ءابىلحان قاستەيەۆكە دە ارنايى ءۇي سالدىرادى. ۇلى كومپوزيتور نۇرعيسا تىلەندييەۆتى باسپانامەن قامتاماسىز ەتەدى. ايتا كەتەيىك، بۇگىنگى تاڭدا 3 ءۇي دە مەموريالدى مۋزەي ۇيگە اينالعان.

جازۋشى ءالجاپپار ءابىشيەۆ قونايەۆتى ەڭ ءجيى سىناعان ادامداردىڭ ءبىرى. قونايەۆ باسقا پاتەرگە كوشكەندە 3 بولمەلى پاتەرىن باسقاعا ەمەس، سول ابىشيەۆكە قالدىرعان.

دىنمۇحامەد قونايەۆ نۇرسۇلتان نازاربايەۆتى ەرەكشە جاقسى كورگەن. ءتىپتى، دىنمۇحامەد احمەت ۇلى 70 جىلدىق مەرەيتويىندا داستارحان كەزىندە نۇرسۇلتان نازاربايەۆتى "بالام" دەپ اتاعان.

قونايەۆتىڭ وتە قاراپايىم بولعان

«سوۆەتسكيي قازاقستان» حابارىنىڭ شىعارىلىمى الدىن الا ورتالىق كوميتەتتىڭ باقىلاۋىنان اي سايىن وتەتىن. ءبىر كۇنى قونايەۆتىڭ ءوزى قوڭىراۋ شالىپ: «مەنى وسى جولعى حاباردا ەكى رەت كورسەتىپتى، قىسقارتىڭىزدار، ءبىر رەت كورسەتسە دە جەتەدى»، — دەگەن.

وتە قاراپايىم ءومىر سۇرگەن. قونايەۆتىڭ ۇيىنە العاش كەلگەن برەجنيەۆ  ءبىر بولمە، اس ءۇي جانە جەكە كابينەتىن كورىپ «ءيا! بىزدەگى پوليتبيۋرونىڭ مۇشەلەرى دە بۇدان جاقسى تۇرادى!»، — دەپ تاڭدانىسىن ءبىلدىرىپتى.

قونايەۆتىڭ «ءحوببيى»

ونىڭ سۇيىكتى ىستەرىنىڭ ءبىرى-اڭعا شىعۋ بولعان.

كوللەكتسيالىق قارۋ-جاراق جيناۋمەن اينالىسقان. 80-جىلداردىڭ سوڭىندا قۋعىندالا باستاعان كەزدە كوللەكتسياسىنداعى قارۋ-جاراقتار تاركىلەنگەن. تاركىلەنگەن قارۋ-جاراقتاردىڭ كەيبىرەۋى ءالى كۇنگە دەيىن قايتارىلماعان. قايتارىلعاندارىنىڭ باسىم بولىگى قازىر الماتىداعى قونايەۆ مۇراجايىندا. بۇل قارۋ-جاراقتاردى كىمدەردىڭ سىيلاعانى تۋرالى ناقتى قۇجاتتار ساقتالعان.

سونىمەن قاتار، وتتىق جيناۋمەن دە اينالىسقان. كوللەكتسياسىنداعى 476 وتتىقتىڭ ءبىرازىن جاپونيا پرەمەر-ءمينيسترى ياسۋحيرو ناكاسونە، اقش پرەزيدەنتى دجون كەننەدي، ەگيپەت پرەزيدەنتى گامال ابدەل ناسەر، يراك پرەمەرى ساددام حۋسەين سىندى ايگىلى ساياسي تۇلعالار سىيعا تارتقان.

مۋزىكانى ەرەكشە جاقسى كورگەن، ۇيىندە مۋزىكا قوسىلىپ تۇرعانىن قالاعان. لوندونعا بارعان ساپارىندا مايكل دجەكسوننىڭ، "BeeGees" توبىنىڭ پلاستينكالارىن ساتىپ العان.

ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن كوممۋنيستىك يدەيالارعا ادال بولعانىنا قاراماستان، كىتاپحاناسىندا سولجەنيتسىننىڭ «ارحيپەلاگ گۋلاگ» تاريحي-كوركەم شىعارماسى بولعان.

قونايەۆتىڭ «قۇرمەتىنە»

نۇرعيسا تىلەندييەۆ دىنمۇحامەد قونايەۆ پەن ونىڭ جارى زۋحرا ءشارىپقىزىن اسا قۇرمەتتەگەندىكتەن، ءوزىنىڭ قىزىنا ءدىنزۋحرا دەگەن ات بەرەدى. بۇگىندە ءدىنزۋحرا تىلەندييەۆا ”وتىراز سازى“ فالكلورلىق-ەتنوگرافيالىق حالىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ باس ديريجەرى.

قونايەۆتىڭ قۇرمەتىنە الماتىداعى كارل ماركس كوشەسىنىڭ اتاۋى وزگەرتىلگەن. كوشە بويىنداعى فونتانى بار سكۆەر جانىندا قولا كەۋدە ءمۇسىنى قويىلعان. استانادا دا قونايەۆتىڭ اتىندا كوشە بار.

ورال قالاسىندا شاعىن اۋدان، تارازدا ورتالىق كوشە، تالدىقورعان تورىندە ساۋلەتتى كەشەن، جوعارعى وقۋ ورىنى مەن كوشە بار. الماتىداعى ۋنيۆەرسيتەت، تاشكەنتتەگى ورتالىق كوشە قونايەۆ اتىمەن اتالسا، شىمكەنتتەگى ورتالىق گۇلزار قونايەۆ قۇرمەتىنە ارلەگەن.

قىزىقتى مالىمەت:

دىنمۇحامەد قونايەۆ پەن مۇحتار اۋەزوۆ قۇدا بولعان. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ قىزى ءلايلا دىنمۇحامەد قونايەۆتىڭ ءىنىسى اسقار قونايەۆپەن شاڭىراق كوتەرگەن. ەكەۋىنەن تاراعان ديار قونايەۆ بۇگىندە مۇحتار اۋەزوۆ تۇرعان مەموريالدى مۋزەي ۇيدە عىلىمي قىزمەتپەن اينالىسادى.

قونايەۆتار اۋلەتىنەن ءۇش اكادەميك شىققان، ولار: ءوزى، ءىنىسى اسقار، اپكەسى ءامينانىڭ بالاسى ەدىگە تۇركەبايەۆ. ءار ءتۇرلى عىلىم سالاسىنداعى وننان استام عىلىم كانديداتى شىققان.  ول اۋلەتىندەگى 11 بالانىڭ ءتورتىنشىسى.

ەڭسەلى تۇلعانىڭ بويى-198 سم، اياق كيىمىنىڭ ولشەمى-46.

ءقونايەۆتىڭ جەكە كۇزەتشىلەرى بولماعان. باسقالارى جەكە كۇزەتشىلەرىمەن جۇرگەندە قونايەۆ جاي عانا تاڭەرتەڭ جۇمىسىنا جاياۋ بارىپ كەلىپ جۇرگەن.

«قامشى» سىلتەيدى

پىكىر ايتۋ

پىكىر قالدىرۋشىنىڭ تىركەلۋى مىندەتتى. كىرۋ / تىركەلۋ


    1
    شيرەك عاسىردا ەركىن كۇرەستەن ءبىر الەم چەمپيونىن باپتاۋعا جارامادىق. . .
    19/01 15:38 0 878
    2
    "جەرىمىز قوقىسقا اينالماي تۇرعاندا فينليانديادان ۇلگى الايىق!"
    19/01 12:50 0 477
    3
    قازاقستاندىقتار 11 ايدا شەتەلگە $7 ملرد اۋدارعان
    19/01 11:28 0 396
    ءماريام جاگور قىزى عاشىق بولعان دۋدار-دۇيسەن ەمەس
    18/01 21:40 0 1447
    كوپبالالى انا: جەرگە ءتۇسىڭىز، ءابىلقاسىموۆا حانىم!
    18/01 18:06 0 10216

    تانىستىرىلعاندار

    ورىس كنيازدەرىنىڭ قارۋ-جاراعىنداعى قۇران سوزدەرى
    ورىس كنيازدەرىنىڭ قارۋ-جاراعىنداعى قۇران سوزدەرى
    ورىس كنيازدەرىنىڭ قارۋ-جاراعىنداعى قۇران سوزدەرى
    رەسەي كەشەگى وتان سوعىسى كەزىندە ەرلىگىمەن كوزگە ءتۇسىپ، سوۆەت وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا ۇسىنىلعان شەشەندەردىڭ قۇجاتتارىن جويدى.
    اۋديو تىڭداۋ
    11/01/2019 15:48 0 2828
    مينيستر: شەتەلدەگى قانداستارىمىز قازاقستاندىق اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولدى
    مينيستر: شەتەلدەگى قانداستارىمىز قازاقستاندىق اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولدى
    مينيستر: شەتەلدەگى قانداستارىمىز قازاقستاندىق اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولدى
    شەتەلدەگى قانداستارىمىز قازاقستاندىق اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولدى.
    اۋديو تىڭداۋ
    11/01/2019 18:22 0 2729
    الماتىدا دىنمۇحامەد قونايەۆتى ەسكە الۋ جيىنى ءوتتى
    الماتىدا دىنمۇحامەد قونايەۆتى ەسكە الۋ جيىنى ءوتتى
    الماتىدا دىنمۇحامەد قونايەۆتى ەسكە الۋ جيىنى ءوتتى
    ونىڭ تۋعان كۇنىنە وراي قونايەۆ مۋزەيى ۇيىمداستىرعان شاراعا جۇزگە جۋىق ادام قاتىسىپ، سەرىكبولسىن ءابدىلدين، شاڭگەرەي جانىبەكوۆ. . .
    اۋديو تىڭداۋ
    12/01/2019 14:33 0 2884
    ترامپ: ەگەر كۇردتەرگە تيىسەتىن بولسا، تۇركيانىڭ توبەسىنە قارا بۇلت توندىرەمىن
    ترامپ: ەگەر كۇردتەرگە تيىسەتىن بولسا، تۇركيانىڭ توبەسىنە قارا بۇلت توندىرەمىن
    ترامپ: ەگەر كۇردتەرگە تيىسەتىن بولسا، تۇركيانىڭ توبەسىنە قارا بۇلت توندىرەمىن
    سونىمەن قاتار، كۇردتەر دە تۇركيانىڭ جىنىنا تيمەسە ەكەن دەيدى
    اۋديو تىڭداۋ
    14/01/2019 10:37 0 2098
    ءتۇپ تاريحى تۇسىنىكسىز ەلدەر (فوتو)
    ءتۇپ تاريحى تۇسىنىكسىز ەلدەر (فوتو)
    ءتۇپ تاريحى تۇسىنىكسىز ەلدەر (فوتو)
    «قازاقتا ۇلتتىق مەملەكەت بولماعان» دەگەن تەرىسكەيدەگى تاريحي كورشىمىزدىڭ ءوز تاريحى قۇپياعا تولى. ال تاريحشىلار ءالى ءبار كەلىسىمگە كەلە الماي ءجۇر.
    اۋديو تىڭداۋ
    14/01/2019 12:43 0 3347
    قاجىمۇقاننىڭ ءبىز بىلمەيتىن ۇرپاقتارى فرانتسيادا تۇرادى
    قاجىمۇقاننىڭ ءبىز بىلمەيتىن ۇرپاقتارى فرانتسيادا تۇرادى
    قاجىمۇقاننىڭ ءبىز بىلمەيتىن ۇرپاقتارى فرانتسيادا تۇرادى
    قاجىمۇقان اتامىز ومىرىندە ءتورت رەت ۇيلەنگەن.
    اۋديو تىڭداۋ
    15/01/2019 12:02 0 13178
    قمدب مەشىت سالۋدىڭ ارنايى ەرەجەسىن بەكىتتى
    قمدب مەشىت سالۋدىڭ ارنايى ەرەجەسىن بەكىتتى
    قمدب مەشىت سالۋدىڭ ارنايى ەرەجەسىن بەكىتتى
    قمدب عۇلامالار كەڭەسى بەكىتكەن قۇجات «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تيپتىك جوباداعى مەشىت عيماراتىن سالۋدىڭ ءتارتىپ ەرەجەسى» دەپ اتالادى.
    اۋديو تىڭداۋ
    15/01/2019 20:27 0 450
    ەسەكتەر يمپەرياسى ءھام ادامدار پاتشالىعى
    ەسەكتەر يمپەرياسى ءھام ادامدار پاتشالىعى
    ەسەكتەر يمپەرياسى ءھام ادامدار پاتشالىعى
    الىشەر ادامدى ەشەكتەي جەگىپ  قارا كۇشىن ەمەس، وقىتىپ، كوزىن اشىپ ميىن پايدالانا ءبىلدى. سەبەبى قوعامدا ەسەكتەر ونىسىز دا كوپ.
    اۋديو تىڭداۋ
    16/01/2019 10:15 0 1071
    دەنيس تەننىڭ ءولىمى: پروكۋرور سوتتالۋشىلاردى 20 جىلعا قاماۋدى سۇرادى
    دەنيس تەننىڭ ءولىمى: پروكۋرور سوتتالۋشىلاردى 20 جىلعا قاماۋدى سۇرادى
    دەنيس تەننىڭ ءولىمى: پروكۋرور سوتتالۋشىلاردى 20 جىلعا قاماۋدى سۇرادى
    پروكۋرور قۋاندىق دوسوۆتىڭ ايتۋىنشا، سوت وتىرىستارى بارىسىندا كۇدىكتىلەردىڭ كىناسى تولىقتاي دالەلدەندى.
    اۋديو تىڭداۋ
    16/01/2019 11:49 0 693
    اۋىز قۋىسى ارقىلى انىقتالعان ايعاق: گيتلەردىڭ cۇيەگى قايدا؟
    اۋىز قۋىسى ارقىلى انىقتالعان ايعاق: گيتلەردىڭ cۇيەگى قايدا؟
    اۋىز قۋىسى ارقىلى انىقتالعان ايعاق: گيتلەردىڭ cۇيەگى قايدا؟
    گيتلەر مەن ەۆا براۋننىڭ جەرلەنگەن ءمايىتىنىڭ كۇلگە اينالعان بارلىق قالدىقتارى 70-جىلدارى يۋريي اندروپوۆتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن بيدەريتس وزەنىنە جىبەرىلەدى.
    اۋديو تىڭداۋ
    17/01/2019 12:19 0 2900
    ايدا جاسالعان ءساتسىز سىناق
    ايدا جاسالعان ءساتسىز سىناق
    ايدا جاسالعان ءساتسىز سىناق
    ادامزات تاريحتا تۇڭعىش رەت ايدا داقىل ءوسىرۋدى باستادى.
    اۋديو تىڭداۋ
    17/01/2019 17:32 0 2145
    &quot؛اۋليەلەر ولمەيدى، ولار ءتىرى. . . &quot؛ اۋليە دەپ كىمدى ايتامىز؟
    "اۋليەلەر ولمەيدى، ولار ءتىرى. . . " اۋليە دەپ كىمدى ايتامىز؟
    "اۋليەلەر ولمەيدى، ولار ءتىرى. . . " اۋليە دەپ كىمدى ايتامىز؟
    «يسلام» ەنتسيكلوپەدياسىندا «اۋليە-ءدىني نانىم بويىنشا تىرىلەردىڭ تاعدىرىنا ىقپال جاساي الاتىن، قاسيەتتى، كيەلى ادامدار» دەپ انىقتاما بەرىلگەن
    اۋديو تىڭداۋ
    17/01/2019 17:58 0 1736
    اتى بەلگىسىز اۆتورلار: برەجنيەۆتىڭ كىتاپتارىن كىم جازعان؟
    اتى بەلگىسىز اۆتورلار: برەجنيەۆتىڭ كىتاپتارىن كىم جازعان؟
    اتى بەلگىسىز اۆتورلار: برەجنيەۆتىڭ كىتاپتارىن كىم جازعان؟
    لەونيد برەجنيەۆتىڭ قاۋىرت كەزەڭدە ەل باسقارا ءجۇرىپ، كىتاپ جازۋعا ۋاقىتى بولماعانى تۇسىنىكتى.
    اۋديو تىڭداۋ
    18/01/2019 15:30 0 1982
    ءماريام جاگور قىزى عاشىق بولعان دۋدار-دۇيسەن ەمەس
    ءماريام جاگور قىزى عاشىق بولعان دۋدار-دۇيسەن ەمەس
    ءماريام جاگور قىزى عاشىق بولعان دۋدار-دۇيسەن ەمەس
    قورعالجىن وڭىرىندە ءماريام اتتى ورىس قىزىنا ۇيلەنگەن ەكى قازاق جىگىتى بولعان.
    اۋديو تىڭداۋ
    18/01/2019 21:40 0 1447