• usd 424.85

  • eur 504.21

  • rub 5.84

  • cny 65.86

05 جەلتوقسان, 05:03:32
الماتى
+5°

فوتو: مود فەرنحوۋت/ "؛ناعىز ەركەكتەر قالاي جىلايدى"؛ جوباسى اياسىندا تۇسىرىلگەن سۋرەت

19 قاراشا &ndash؛ حالىقارالىق ەرلەر كۇنى. يۋنەسكو تاراپىنان قولداۋ تاپقان بۇل اتاۋلى كۇندە مەديادا ەرلەرگە بايلانىستى ءتۇرلى ماسەلەلەر قوزعالادى. قامشى ءتىلشىسى قوعامداعى ەر ادامنىڭ ءرولى تۋرالى وبراز بەن ؛گەندەرلىك ستەرەوتيپتەر ەر ازاماتتاردىڭ وزىنە قالاي اسەر ەتەتىنى تۋرالى ىزدەنىپ كوردى.

الەمدە, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندا ەرلەر اراسىندا سۋيسيد ءجيى كەزدەسەدى. رەسمي ستاتيستيكاعا ساي, 2020 جىلى ەل بويىنشا 3515 ادام وزىنە قول سالعان. ونىڭ ء2765-ى ەر-ازامات. 2075 ەر ادام بۇل ارەكەتكە الكوگولدىڭ, ەسىرتكى زاتىنىڭ ىقپالىنسىز, ياعني ساۋ كۇيىندە بارعان.

الەۋمەتتانۋشى, ؛ال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتورانتى ايتۋار كوسپاكوۆ ەر ازاماتتارعا قوعام تاراپىنان قويىلاتىن تالاپتار ءالى دە جوعارى ەكەنىن ايتسا, پسيحولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى بالابەك ساقتاعانوۆ "قازىرگى تاڭدا قوعامنىڭ اشىق بولۋ ءتۇسۋى, دەموكراتيالىق قۇندىلىقتاردىڭ ەنۋى ەر ادامدارعا دەگەن تالاپتى تومەندەتتى" دەيدى.

 ؛

&ndash؛ 30 جاسقا دەيىن ەر ادام مىنانى جاساپ ۇلگەرۋى كەرەك, قارجىلىق جاعدايى تۇراقتى, قاندايدا ءبىر جەتىستىككە جەتۋى كەرەك دەگەن سياقتى كوزگە كورىنبەيتىن قوعامدىق پىكىر, تالاپ ادامدار, توپتار اراسىندا ءالى دە بار, &ndash؛ دەيدى الەۋمەتتانۋشى.

 ؛

ال بالابەك ساقتاعانوۆ ەر ادامنىڭ قوعامدا ورنى مەن وتباسىن اسىراۋدا, ادامدارمەن قارىم-قاتىناستا بەلگىلى ءبىر ءرولى بولعانىمەن, بۇگىندە جانۇياداعى بارلىق ماسەلەنى تەك ەر ادام شەشۋى كەرەك دەگەن تۇسىنىك, ستەرەوتيپ جوق دەگەن پىكىردە.

 ؛

&ndash؛ قازىرگى تاڭدا ايەل ازاماتتار ەر ادامدارمەن بىرگە جۇمىس ىستەيدى, بىردەي اقشا تابادى. بۇدان بولەك, قوعام, قىز-كەلىنشەكتەر تاراپىنان قانشا جۇك ارتىلعانىنا قاراماستان, ونى قابىلداۋ, سەزىنۋ جانە سونى ورىنداۋ ەر ادامنىڭ تۇلعالىق ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى بولادى. ەگەر ەر ادام ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك رولىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراسا, وندا قاندايدا ءبىر الەۋمەتتىك جۇكتى, جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنەدى, &ndash؛ دەيدى ول.

 ؛

"ەر بالا ءوسىپ كەلە جاتقان كەزدە "سەن ەر-ازاماتسىڭ", "سەن مىقتى بولۋىڭ كەرەك", "السىزدىگىڭدى كورسەتپەۋىڭ كەرەك" دەپ بالا كەزدەن ساناسىنا بەلگىلى ءبىر ستەرەوتيپتەردى قالىپتاستىرۋ ءالى دە بارى جاسىرىن ەمەس" دەگەن پسيحولوگ ەر ادامنىڭ بەينەسى تۋرالى تۇسىنىك ادامداردىڭ ساناسىنداعى ماسەلە ەكەنىن, بۇگىنگى ۋاقىتتا "ەر ادام مىنانداي بولۋى كەرەك", "مىنانى جاساۋى كەرەك" دەگەن تۇسىنىك قوعام تالابىنا دا, جاڭا ترەندتەرگە دە سايكەس كەلمەيتىنىن ايتادى.

پسيحولوگ بالابەك ساقتاعانوۆ

&ndash؛ ارينە ءتۇرلى جارناما ارقىلى ەر ادام سىمباتتى بولۋى, اقشاسىنىڭ كوپ بولۋى سەكىلدى تۇسىنىكتەردى سانامىزعا سىڭىرۋگە تىرىسادى. ءبىراق شىنداپ كەلگەندە كوپ نارسە ءار ادامنىڭ ءوز مۇمكىندىگىنە, جۇمىس ىستەۋ قابىلەتىنە, ءوزىن-وزى كورسەتە الۋ قابىلەتىنە بايلانىستى. "سەن مىقتى بولۋىڭ كەرەك", "السىزدىگىڭدى كورسەتپەۋىڭ كەرەك", "ەركەك ەمەسسىڭ بە" دەگەن سياقتى تۇسىنىك سالدارىنان كەي ەر-ازاماتتار مورالدىق, پسيحولوگيالىق قىسىم جاعدايىندا جۇرەتىنى راس. بۇل دا ماسەلەنى قابىلداۋىنا بايلانىستى. ەگەر ادام جاۋاپكەرشىلىكتى وزىنە ۇلكەن ەتىپ الاتىن بولسا, وتباسىداعى تاربيەسى, ورتادان العان ۇلگى-ونەگەسى بولسا, يدەالدى ادام پورترەتىن, ونىڭ ءومىر تاجىريبەسىن الدىنا قويىپ العان بولسا, وندا بۇل &ndash؛ ادامعا پسيحولوگيالىق تۇرعىدا قىسىم تۇسىرەدى. ال قازىرگى ۋاقىتتا قوعامنىڭ اشىقتىعى, دەموكراتيالىق قۇندىلىقتاردىڭ ەنۋى ەر ادامدارعا قاتتى جاۋاپكەرشىلىك ارتپايدى. ورتاشا ەسەپپەن العاندا ەر ادامدار كوپ نارسەنى جەڭىل قابىلدايدى. قاندايدا ءبىر ماسەلە تۋىنداسا ونى شەشۋدىڭ جەڭىل جولدارىن ىزدەيدى. ماسەلەن, كرەديت الۋ, اجىراسا سالۋ, ۇرلىق جاساۋ, تاعىسىن تاعى دەگەندەي, &ndash؛ دەيدى بالابەك ساقتاعانوۆ.

ماماندار "كوبىنە ەر ادام السىزدىگىن, دارمەنسىزدىگىن, سەنىمسىزدىگىن, ءبىر ءىستىڭ قولىنان كەلمەيتىنىن بىلدىرگىسى كەلمەيدى. ال مۇنىڭ ءبارى ۇلكەن ەموسيا" دەگەندى ءجيى ايتادى. ساراپشىلار سوزىنشە, ەر ادامدار ەموسيانى تۇرلىشە شىعارادى. سىرتقا شىقپاعان ەموسيانىڭ جاعىمسىز سالدارىنا بولادى.

&ndash؛ ەر ادام ماسەلەنىڭ شەشىمىن تاپپاي قينالعاندا وعان تۇرلىشە رەاكسيا ءبىلدىرۋى ونىڭ قانداي تەمپەرامەنت, تيپكە جاتاتىنىنا بايلانىستى. حولەريك, سانگۆينيك تيپتەرىندەگى ەر-ازاماتتار قولىنان ءىس كەلمەي قالۋدى ۇيات دەپ بىلەدى. ولار ماسەلەنى مۇمكىندىگى كەلگەنشە شەشەدى. مۇمكىندىگى كەلمەسە, تانىستارى, الدەكىمدەردى قولدانۋ, پايدالانۋ ارقىلى بولسا دا رەتتەۋگە تىرىسادى. ال مەلانحوليك, فلەگماتيك تيپتەرىنە جاتاتىن ەر-ازاماتتار ءۇشىن السىزدىگىن باسقا ادامنىڭ ءبىلىپ قالۋى ۇلكەن سوققى بولادى. جالپى ەر ادامدار ەموسيانى جولداستارىمەن وتىرىپ ىشىمدىك ءىشىپ, بولماسا, سپورتپەن اينالىسىپ شىعارادى. كەيبىرى ەموسيانى وتباسىنا كەلىپ ايقايلاپ, جانجال جاساپ شىعارىپ وتىرادى. سىرتقا شىقپاعان ەموسيا دەنساۋلىققا اسەر ەتەدى, &ndash؛ دەيدى پسيحولوگ.

الەۋمەتتانۋشى ايتۋار كوسپاكوۆ

الەۋمەتتانۋشى ايتۋار كوسپاكوۆ ەر ادامدار ەموسياسىن سىرتقا شىعارماۋى ءتۇرلى اۋرۋعا سوقتىراتىنىن ستاتيستيكالىق دەرەكتەر ايعاقتاپ تۇرعانىن جەتكىزدى.

&ndash؛ ەر ادامدار پروبلەماسى تۋرالى ايتقاندى ونشا ۇناتپاي, جاسىرىپ كەلەدى. بىلايشا ايتقانشا ىشتەي تىنىپ جۇرەدى. سوندىقتان دا ەرلەر اراسىندا سۋيسيد پەن جۇرەك تالماسى دەرەكتەرى ءجيى كەزدەسەدى. ەر ادام پروبلەماسىن سىرتا شىعارسا, وعان كوبىنە ءمان بەرىلمەۋى مۇمكىن. ءتىپتى "ەركەك ەمەسسىڭ بە, وسىعان دا باس قاتىرىپ ءجۇرسىڭ بە" دەپ ونى كەلەمەجدەيتىندەر دە تابىلۋى مۇمكىن. وسىنداي توكسيندىك ماسكۋليزم ەلەمەنتتەرىمەن ۇشىراپ, ىڭعايسىز جاعدايعا تاپ بولىپ قالماس ءۇشىن ەر ادامدار پروبلەمانى جاسىرۋعا تىرىسادى. پروبلەمانى شەشە الماسا, كەيدە ونىڭ ارتى اۋرۋعا, ءتىپتى سۋيسيدكە ۇرىندىرىپ جاتادى, &ndash؛ دەيدى ول.

پسيحوگتىڭ سوزىنشە, "سەن كۇشتىسىڭ", "سەن مىقتىسىڭ" دەگەن ستەرەوتيپتەردىڭ كەسىرىنەن ەر ادام ءۇشىن پروبلەمانى ايتۋ &ndash؛ السىزدىك, دارمەنسىزدىك, ءومىرىنىڭ ءساتسىز ەكەنىن مويىنداۋى رەتىندە سيپاتتالادى. سوندىقتان دا ەركەكتەر پسيحولوگكە ءجيى كەلە بەرمەيدى.

الەۋمەتتانۋشى ەركەكتەر مەنتالدىق دەنساۋلىعىنا دا, فيزيكالىق دەنساۋلىعىنا دا كوپ ءمان بەرمەيتىنىن, سونىڭ سالدارىنان ءتۇرلى اۋرۋعا شالدىعىپ, ءومىر جاسىنىڭ ۇزاقتىعى قىسقارا تۇسەتىنىنىنە نازار اۋداردى,

قازاقستاندا ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى ؛&ndash؛ 71,1 جاس. ەر ادامداردا &ndash؛ 66,8, ايەلدەردە &ndash؛ 75,3 جاس.

ايتۋار كوسپاكوۆ ەر ادامداردىڭ ىشتەي كۇيزەلىسى ءتۇرلى سوزىلمالى اۋرۋلارعا ۇلاسىپ, ءومىرىنىڭ ەرتە قيىلۋىنا اسەر ەتەتىنىن ايتادى.

 ؛

&ndash؛ سونداي-اق ەر ادامدار ىستەيتىن دەنساۋلىققا ءقاۋىپتى جۇمىس تۇرلەرى كوپ. كۇندىز مەملەكەتتىك قىزمەتتە ىستەپ, تۇندە تاكسيست بولاتىن تانىستارىم بار. بىرنەشە جۇمىس ىستەيتىن ەر ادامدار كوپ. بۇل &ndash؛ بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ريسك. تۇپتەپ كەلگەندە مۇنىڭ ءبارى "ەر ازامات" دەگەن ۇعىم تالابىنان شىعۋ جولىندا جاسالادى, &ndash؛ دەيدى ول.

 ؛

سوسيولوگ ورتا جاستاعى ەر ادامدار اراسىنداعى ءسۋيسيدتىڭ جوعارىلىعىن قوعامدا ءوز ورنىن تابا الماۋ, قالىپتاسا الماۋ پروسەسىمەن تۇسىندىرەدى.

قازاقستاندا 2020 جىلى 35-44 ارالىعىنداعى 667 ەركەك, 45-54 جاس ارالىعىنداعى 515 ەركەك وزىنە قول جۇمساعان. بۇل &ndash؛ جاس ەرەكشەلىگى بويىنشا بولىنگەن ون توپ ىشىندەگى ەڭ جوعارى كورسەتكىش.

 ؛

&ndash؛ ادامداردا ورتا جاسقا دەيىن الەۋمەتتەنۋگە, قوعامدا قالىپتاسۋعا ءۇمىت بار دەگەن وي بولادى. ال ورتا جاسقا كەلگەندە ادام اينالاسىنا قاراپ, ومىرىنە, قوعامداعى ماڭىزى مەن ورنىنا كوڭىلى تولماۋى مۇمكىن. عۇمىرىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى وتكەنىن قاراپ, نەگە قول جەتكىزدىم, الدا نە كۇتىپ تۇر, ونى قالاي جەڭەم دەپ تولعانادى. الەۋمەتتانۋدا "سۋبەكتيۆتى قولايلىلىق" دەگەن تەرمين بار. ول ادامنىڭ مەنتالدىق, فيزيكالىق دەنساۋلىعى, جۇمىس, قارجىلىق ماسەلە, وتباسىلىق جاعداي, باسپانا سەكىلدىلەردەن قۇرالادى. وسى "سۋبەكتيۆتى قولايلىلىققا" كوڭىلى تولماعان ادام, ونى تومەن دەپ باعالايتىن ادام سۋيسيدكە جيىرەك بارۋى مۇمكىن, &ndash؛ دەيدى ول.

 ؛

ايتۋار كوسپاكوۆ سونداي-اق گەندەرلىك كەمسىتۋگە جول بەرمەس ءۇشىن ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك شارالاردى قابىلداۋ ارقىلى ەر مەن ايەل جالاقىسىن تەڭەستىرۋ شارالارى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى تۋدىرىپ جاتىر دەيدى. ؛ونىڭ سوزىنشە, ساپالى زەرتتەۋ ادىستەرى اتتى زەرتتەۋ ناتيجەسىندە, جالاقىسى ايەلىنىڭ جالاقىسىنان تومەن كەي ەركەكتەر نامىستاناتىنى, سوعان بولا ءوزىن قولايسىز سەزىنەتىنى انىقتالعان.

مەلىس سەيداحمەتوۆ

الماتى وبلىسى كەربۇلاق اۋدانى قىزىلجار اۋىلىندا تۋعان. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى فيلوسوفيا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. 2015-2019 جىلدارى «پرەزيدەنت جانە حالىق» گازەتىندە ءتىلشى, شەف-رەداكتور بولىپ ىستەگەن. 2019 جىلدان بەرى قامشى پورتالىندا قىزمەت اتقارادى.

اۆتورمەن ونىڭ facebook پاراقشاسى ارقىلى حابارلاسۋعا بولادى.

جازىلىڭىز

"قامشى" سىلتەيدى

قاتە تاپساڭىز, قاجەتتى بولىكتى تاڭداپ ctrl+enter باسىڭىز.

پىكىر قالدىرۋ

پىكىر