• usd 424.85

  • eur 504.21

  • rub 5.84

  • cny 65.86

05 جەلتوقسان, 05:56:21
الماتى
+5°

پرەزيدەنت ق.توقاەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋى بارىسىندا "ورىس ءتىلى قازاقستانداعى رەسمي ءتىل" دەگەندى ايتتى. ەلدەگى باستى زاڭ &ndash؛ كونستيتۋسيا بويىنشا ورىس تىلىندە مۇنداي ستاتۋس جوق. بەلگىلى زاڭگەر, ءتىل ماسەلەسى بويىنشا كوپتەگەن ىستەرگە قاتىسقان قۇقىققورعاۋشى ابزال قۇسپان پرەزيدەنت مالىمدەمەسى قازاقستاندا قۇقىقتىق نيگيليزمنىڭ اسقىنىپ تۇرعانىن بىلدىرەتىنىن ايتادى.

سوزىنشە, ؛ورىس ءتىلىن قازاقستانداعى رەسمي ءتىل دەيتىندەي زاڭدىق نەگىز جوق.

&ndash؛ كونستيتۋسيانىڭ كەپىلى بولىپ ەسەپتەلەتىن پرەزيدەنتتىڭ ءوزى زاڭدا جازىلعان نارسەنى ءبىر باسقا, ساياساتتى ءبىر باسقا جۇرگىزەتىنى ؛&ndash؛ قۇقىقتىق نيگيليزمنىڭ ەڭ ورشىگەن, اسقىنعان ءتۇرىن بىلدىرەدى. قۇقىقتىق نيگيليزم دەپ بىزدەگىدەي زاڭ مەن تاجىريبەدەگى جاعدايدىڭ سايكەس كەلمەۋىن ايتامىز. بۇل ؛&ndash؛ بارا-بارا ازاماتتاردىڭ زاڭعا دەگەن قۇرمەتسىزدىگىن, سەنبەۋىن تۋدىرادى. قۇقىقتىق نيگيليزمنىڭ ەڭ اقىرعى شەگى مەملەكەتتىڭ قۇلاۋىنا اكەلىپ سوعادى, &ndash؛ دەيدى زاڭگەر.

ابزال قۇسپان پرەزيدەنت مالىمدەمەسى ءقازاقتىلدى ورتا مەن ءورىستىلدى ورتادا ەكى ءتۇرلى رەاكسيا تۋدىرادى دەگەن پىكىردە.

&ndash؛ پرەزيدەنت مالىمدەمەسى ورىس ءتىلدى ورتادا "انە, پرەزيدەنتتىڭ ءوزى وسىلاي دەدى" دەپ قازاق ءتىلىن مەنسىنبەۋ, ۇيرەنۋگە تىرىسپاۋ ارەكەتىن ۇدەتۋى ىقتيمال. ال ءقازاقتىلدى ورتادا توقاەۆ سوزدەرى جاپپاي نارازىلىققا ۇشىرايتىنىن بەلگىلى. ءتىپتى جالپىحالىقتىق قارسىلىققا ۇلاسۋى مۇمكىن. ەگەر ولاي بولىپ جاتسا, بۇگىن وسىلاي دەگەن پرەزيدەنت ەرتەڭ ۇلكەن تولقۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن باسقا نارسە ايتاتىنىنا, "قازاق ءتىلىن دامىتۋ كەرەك" دەپ شىعاتىنىنا سەنىمدىمىن. ال بۇل الداۋ, ارباۋ 30 جىلدان بەرى جالعاسىپ كەلەدى. جالعاسا بەرەدى دە. ويتكەنى قازاق ءتىلىنىڭ قاجەتىن تۇسىنەتىن ادام بيلىكتە از. مەن ورتالارىندا ءجۇرمىن عوي, ولاردا ءقازاقتىلدى ورتانى ساۋاتسىز, قاراڭعى دەپ ويلايتىندار, ء"قازاقتىلدى ورتانىڭ باسى قوسىلمايدى, ولارمەن سويلەسىپ تە كەرەك ەمەس" دەيتىندەر كوپ, &ndash؛ دەيدى ول.

زاڭگەر پرەزيدەنت مالىمدەمەسى بۇگىنگى بيلىكتىڭ رەسەيگە قانشالىقتى كىرىپتار ەكەنىن ايقىن اڭعارتىپ تۇرعانىن ايتادى.

&ndash؛ ءبىزدىڭ بيلىك ءبىر نارسەنى ءتۇسىنۋى قاجەت. ون جىلدان كەيىن نەمەسە جيىرما جىلدان كەيىن رەسەي ءبىر جاققا كوشىپ كەتەيىن دەپ جاتسا, وندا ولاردىڭ قاس-قاباعىنا قاراي تۇرۋ كەرەك دەگەنمەن كەلىسەر ەدىم. ءبىراق رەسەي بۇگىن-ەرتەڭ قۇرىپ كەتكەلى تۇرعان ەل ەمەس قوي. ولارمەن ءومىرباقي كورشى بولامىز. سوندىقتان ۇلتتىق ماسەلەمىزدى شەشۋدىڭ ۋاقىتى كەلدى. ءيا, پرەزيدەنت وسىلاي دەۋگە ءماجبۇر بولىپ وتىر. ءبىراق قاشانعا دەيىن ماجبۇرلىكپەن جۇرىك, قاشانعا دەيىن رەسەيدىڭ قاس-قاباعىن اڭديمىز... 30 جىل كۇتتىك, ەندى نەشە جىل كۇتۋىمىز كەرەك... بيلىك قاز-قالپىندا وتىرسا, وتىرا بەرسىن. ەندى ەل بولىپ, جۇرت بولىپ ازاماتتار ماسەلەنى ءوز قولىنا الۋى كەرەك. ءتىل ماسەلەسى قۋات احمەتوۆتىڭ, ءتىل مايدانى قوزعالىسىنىڭ نەمەسە مەنىڭ جەكە باسىمنىڭ ماسەلەسى ەمەس. ۇلتتىق ماسەلە, &ndash؛ دەيدى زاڭگەر.

سوڭعى ۋاقىتتا ءتىل ماسەلەسى قوعامدا قىزۋ تالقىعا ءتۇسىپ جاتىر. جۋىردا ء"تىل مايدانى" قوزعالىسى بەلسەندىلەرىنىڭ قازاقشا قىزمەت كورسەتۋدى تالاپ ەتكەن ارەكەتتەرىنە بايلانىستى رەسەيدىڭ ءبىرقاتار ءباسپاسوز قۇرالدارى "قازاقستاندا ورىس تىلىنە قىسىم جاسالىپ وتىر" دەپ اقپارات تاراتتى.

ۇزاماي پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى داۋرەن اباەۆ بەلسەندىلەردىڭ ارەكەتىن "ۇڭگىر ءپاتريوتيزمى" دەپ اتادى. كەي ساياساتتانۋشىلار اباەۆ مالىمدەمەسىن ماسكەۋ بيلىگىنە مۇنداي ارەكەتتەر قازاقستان بيلىگى تاراپىنان ۇيىمداستىرىلىپ وتىرماعانىن ۇعىندىرۋعا تىرىسقانىمەن تۇسىندىرەدى.

ارتىنشا ؛تىل مايدانى قوزعالىسىنىڭ جەتەكشىسى قۋات احمەتوۆتىڭ ۇستىنەن باس پروكۋراتۋرا قىلمىستىق كودەكستىڭ ؛174-بابى (الەۋمەتتiك, ۇلتتىق, رۋلىق, ناسiلدiك, تەكتىك-توپتىق نەمەسە دiني الاۋىزدىقتى قوزدىرۋ) بويىنشا ؛قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, بەلسەندى بىرەر كۇن بۇرىن قازاقستاننان كەتۋگە ءماجبۇر بولعان. ول ءقازىر ۋكراينا استاناسى كيەۆتە.

سونداي-اق قازاقستاندا جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا قازاق اتا-انالار بالاسىن ورىس سىنىبىنا, ورىسشا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپكە بەرىپ جاتقانى تۋرالى اڭگىمەلەر الەۋمەتتىك جەلىدە جيىلەگەن. اڭگىمەنى ستاتيستيكالىق دەرەكتەر دە راستاعان. سوڭعى 5 جىلدا قازاق مەكتەپتەرىندە وقيتىن بالا سانى 18 پايىزعا, ورىس مەكتەپتەرىندە وقيتىن بالا سانى 20 پايىزعا ارتقان.

بىرنەشە ساراپشى مۇنىڭ سەبەبىن "بيلىك باسىنداعىلار قازاق ءتىلىن تالاپ ەتۋشىلەرگە دەگەن كوزقاراسىن "ۇڭگىردەگى ۇلتشىلدار" دەپ اشىق ءبىلدىرىپ وتىرعان كەزدە, جۇرت قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعىنا سەنبەيتىنىمەن بايلانىستىرادى.

وقي وتىرىڭىز:

&diams؛ ؛توقاەۆ سوزدەن ءسۇرىندى. پرەزيدەنت ءتىل جاناشىرلارىن رەسەيگە جىعىپ بەردى مە؟

&diams؛ ؛بالاسىن ورىس مەكتەبىنە بەرەتىن قازاقتار نەگە كوبەيىپ جاتىر؟

مەلىس سەيداحمەتوۆ

الماتى وبلىسى كەربۇلاق اۋدانى قىزىلجار اۋىلىندا تۋعان. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى فيلوسوفيا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. 2015-2019 جىلدارى «پرەزيدەنت جانە حالىق» گازەتىندە ءتىلشى, شەف-رەداكتور بولىپ ىستەگەن. 2019 جىلدان بەرى قامشى پورتالىندا قىزمەت اتقارادى.

اۆتورمەن ونىڭ facebook پاراقشاسى ارقىلى حابارلاسۋعا بولادى.

جازىلىڭىز

"قامشى" سىلتەيدى

قاتە تاپساڭىز, قاجەتتى بولىكتى تاڭداپ ctrl+enter باسىڭىز.

پىكىر قالدىرۋ

پىكىر