16 قىركۇيەك, 2020 news

پرەمەر-مينيستر ا.ۇ.مامينگە دەپۋتاتتىق ساۋال

فوتو: comparty.kz

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ

پرەمەر-مينيسترى

ا.ۇ.مامينگە

دەپۋتاتتىق ساۋال

قۇرمەتتى اسقار ۇزاقبايۇلى

پاندەمياعا بايلانىستى توتەنشە جاعداي رەجيمى, كارانتين جانە لوكداۋن سەكىلدى شەكتەۋ شارالارىن ەنگىزۋ ۋاقىت كورسەتكەندەي, اۋرۋدىڭ ەرەكشە قارقىنمەن دامۋىن توقتاتۋعا سەپتىگىن تيگىزگەن شەشىم بولدى.

وسى ورايدا «؛حالىق كوممۋنيستەرى»؛ فراكسياسى بۇل شارالار جالدامالى جۇمىسشىلار مەن كاسىپكەرلەردىڭ كىرىسىنىڭ تومەندەۋىنە نەمەسە جوعالۋىنا اكەلگەنىنە نازار اۋدارىپ وتىر. ارينە, بۇل جاعداي ولارعا بايلانىستى ەمەس. ءبىراق ەشكىم حالىق پەن بيزنەستىڭ قارجى ۇيىمدارى الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىنىڭ كۇشىن جويعان جوق.

كارانتين كەزىندە شوب سالاسىندا ءوندىرىس كولەمى كۇرت تومەندەدى: قوعامدىق تاماقتانۋ &ndash؛ 53%-عا, بولشەك ساۋدا &ndash؛ 45%-عا, كولىك &ndash؛ 37%-عا. بۇل كاسىپكەرلەردىڭ دە, ولاردىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ دە كاسىپورىنداردى جابۋ, بانكروتتىق جاريالاۋ, بانكتەرمەن سوت ءىسىن جۇرگىزۋ سەكىلدى تاۋەكەلىن ارتتىرادى.

رەسمي مالىمەت بويىنشا, كارانتين كەزىندە جۇمىسپەن قامتۋ ايماعىنان 4 ميلليون 200 مىڭ ادام شىعىپ قالدى. شىن مانىندە, جۇمىسسىزدىق 46%-عا جەتتى. بۇل ەل تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەي. قازىرگى داعدارىس تەك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ەڭبەك نارىعىنداعى توتەنشە جاعداي سيپاتىنا يە. تيىسىنشە, توتەنشە شارا قاجەت.

پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ قارىزدىق جۇكتەمەسىن ازايتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ, ياعني «؛كرەديتتىك راقىمشىلىق»؛ 2019 جىلى قوعام مەن قارجى ينستيتۋتتارىنا وڭ اسەرىن تيگىزدى. ءبىراق 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ميكروكرەديت كولەمى ايتارلىقتاي ءوستى.

شوب-قا بەرىلگەن ميكروكرەديت كولەمى 850%-عا ءوستى. بۇل رەتتە نەگىزگى بورىش نەمەسە ەسەپتەلگەن سىياقى بويىنشا مەرزىمى وتكەن بەرەشەك 283%-عا جەتتى.

جەكە تۇلعالار شاعىن نەسيەلەردى 145%-عا ۇلعايتتى. مەرزىمى وتكەن بەرەشەك 332%-عا ءوستى.

بۇرىن ازاماتتار تۇرمىستىق تەحنيكا, قىمبات كيىم ساتىپ الۋ, ءتۇرلى وتباسىلىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋ ءۇشىن نەسيە السا, شەكتەۋ شارالارى جاعدايىندا جانە ودان كەيىنگى كەزەڭدە ۋاقىتى ءوتىپ كەتكەن نەسيەنى وتەۋگە, وقۋعا, ەمدەلۋگە, كيىم مەن ازىق-تۇلىككە قارىز الاتىن بولدى.

قارجى ينستيتۋتتارى قارىز الۋشىلارعا تولەمدى كەيىنگە قالدىرىپ تولەۋدى ۇسىندى. ءبىراق پرەزيدەنت جاريالاعان موراتوريي مەرزىمى قىركۇيەك ايىندا اياقتالادى. كوممۋنيستەر وعان دەيىن قارىز الۋشىلار تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرەدى دەگەنگە كۇمانمەن قارايدى.

مامانداردىڭ بولجامىنشا, 3 ميلليونعا جۋىق قازاقستاندىق شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە شوعىرلانعان. ەگەر جاڭا شەكتەۋ شارالارى ەنگىزىلمەسە, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە شامامەن ءبىر جىل بويى قالپىنا كەلۋ قاجەت بولادى. ءتۇرلى باعالاۋلارعا سايكەس, شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ 30-50%-ى جابىلادى دەپ كۇتىلۋدە.

شوب پەن قىزمەتكەرلەردىڭ جوعارىدا اتالعان بارلىق پروبلەماسى قارىز بويىنشا دەفولت تاۋەكەلىن ارتتىرادى.

ەكونوميكانىڭ قۇلدىراۋى جاعدايىندا كوپتەگەن ەلدەر تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستى, سالىقتىق, نەسيەلىك امنيستيالار مەن دەمالىستاردى ىنتالاندىرۋ باعدارلامالارى نەگىزىندە حالىق پەن بيزنەستى قولداۋدىڭ ءتۇرلى شارالارىن قولدانىپ جاتىر.

ناقتى نەمەسە مينيمالدى بازالىق كىرىس ەنگىزىلۋدە.

قازاقستاندا داعدارىسقا قارسى جوسپار شەڭبەرىندە جۇمىسپەن قامتۋدى جانە ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى قولداۋدى ىنتالاندىراتىن شارالارعا دا ايتارلىقتاي قاراجات بولىنەدى. ولار تاعى دا كوممەرسيالىق بانكتەر مەن كۆازيمەملەكەتتىك ينستيتۋتتار ارقىلى جىبەرىلەدى. دەمەك ولارعا تاعى دا قولداۋ كورسەتىلەدى.

الدىڭعى كەزەڭدەردەگى داعدارىسقا قارسى شارالاردىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, «؛حالىق كوممۋنيستەرى»؛ فراكسياسى باسىمدىقتى قايتا قاراۋدى جانە جەكە تۇلعالار مەن شوب-تى قولداۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى ۇسىنادى.

ەلدە شەكتەۋ شارالارى ەنگىزىلگەنگە دەيىن تۇراقتى تۇردە سالىق تولەگەن, جۇمىس ورىندارىن قۇرعان, ءقازىر وبەكتيۆتى سەبەپكە بايلانىستى نەسيەلەرگە قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا كۇردەلى جاعدايعا تاپ بولعان جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن كەڭ اۋقىمدى نەسەي راقىمشىلىعىن جۇرگىزۋ قاجەت. ولار ءومىر سۇرۋگە قاراجات تاپپاي, قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ قىسىمىنا ۇشىراۋى مۇمكىن.

نەسيە راقىمشىلىعىن ازىرلەۋ اياسىندا كوممۋنيستەر بارلىق مۇددەلى تاراپتاردىڭ وكىلدەرىن تارتا وتىرىپ, مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرۋدى, نەسيە ءاۋديتىن جۇرگىزۋدى, قارجىلاندىرۋ كوزدەرى مەن راقىمشىلىققا قاتىسۋشىلار ءۇشىن كريتەرييلەردى انىقتاۋدى ۇسىنادى.

كوممۋنيستەر قارجىلاندىرۋ كوزى اكىمشىلىك-شارۋاشىلىق قىزمەتكە جانە سالىقتىق مانەۆرگە مەملەكەتتىك شىعىستاردى وڭتايلاندىرۋدان بوساعان قاراجاتتى باعىتتاۋعا بولادى دەپ بولجايدى. اتاپ ايتقاندا, ازاماتتاردىڭ مۇراسىنا جانە ۇستەمە كىرىستەرىنە سالىق سالۋدى ەىدۇ ەلدەرىنىڭ دەڭگەيىنە دەيىن, ياعني 30%-عا ارتتىرۋدى, جەكە تۇلعالاردىڭ اقشا اۋدارىمدارىنا سالىق سالۋدى ەنگىزۋدى, كامپانيالاردىڭ تازا كىرىسىن شەتەلگە سارالانعان سالىقپەن 10%-عا دەيىن شىعارۋدى, تۇرۋعا ارنالعان جىلجىمايتىن مۇلىك وبەكتىلەرىنىڭ سانى ۇشەۋ جانە ودان دا كوپ, ازاماتتاردىڭ ەكى جانە ودان دا كوپ نىساندارىنا كوممەرسيالىق جىلجىمايتىن مۇلىكتىڭ ءاربىر وبەكتىسى ءۇشىن 2 ەسەلەنگەن كوەففيسيەنتپەن ءىرى شەتەلدىك تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ جەرگىلىكتى تۇسىمىنەن 3%-دىق سيفرلى سالىق ەنگىزۋدى ۇسىنادى.

دەپۋتاتتىق ساۋالدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىندا كورسەتىلگەن ءتارتىپ بويىنشا قاراۋدى جانە قابىلدانعان شارالار تۋرالى جازباشا جاۋاپ بەرۋدى سۇرايمىز.

«؛حالىق كوممۋنيستەرى»؛

فراكسياسىنىڭ دەپۋتاتتارى: ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛  ؛ ؛ ؛ ؛ ؛ ؛

ا.قوڭىروۆ

ج.احمەتبەكوۆ

گ.بايماحانوۆا

ۆ.كوسارەۆ

م.ماگەرراموۆ

ي.سميرنوۆا

ت.سىزدىقوۆ

2020 جىلعى 16 قىركۇيەكتە جاريالاندى

قاتە تاپساڭىز, قاجەتتى بولىكتى تاڭداپ ctrl+enter باسىڭىز.

باننەر

پىكىر قالدىرۋ

پىكىر